Maartje Swartjes

Internationale Vrouwendag wordt elk jaar gevierd op 8 maart. In het begin was de verbetering van vrouwenrechten, vooral het vrouwenkiesrecht, het doel. Tegenwoordig wordt vrouwendag vaak georganiseerd rond een speciaal thema zoals ‘tegen geweld’ of ‘gelijke behandeling’. Een mooie dag om wat vragen over dit thema te stellen aan een vrouw uit de roeiwereld: Maartje Swartjes, voorzitter van A.U.S.R. Orca en lid van de commissie Diversiteit en Inclusie van de KNRB.

Uit de verenigingsmonitor 2021 blijkt dat 40% van de bestuursfuncties binnen roeiverenigingen is bezet door vrouwen; landelijk is dit slechts 29%. Hoe kijk je daar als vrouwelijke voorzitter van Orca tegenaan?

”Ik vind het mooi om te zien dat binnen de roeisport ook vrouwen actief zijn in het bestuursleven en dat het percentage in de roeisport hoger is dan het landelijke percentage. Voor mij is Orca echt een plek waar je niet alleen leert roeien, maar je juist ook op organisatorisch en bestuurlijk gebied veel kunt ontwikkelen. Ik heb in het afgelopen half jaar kennis opgedaan wat ik zeker mee kan nemen als ik straks ga werken.”

Ze zeggen wel eens dat vrouwen gevraagd moeten worden, waar mannen zelf het voortouw nemen om een voorzittersrol in te vullen. Hoe kijk jij daarnaar en hoe pakken jullie dat aan bij Orca?

”Wat mij opvalt binnen Orca is dat vrouwen actief zijn in de commissiewereld en zeker ook niet onderdoen voor de voorzittersfunctie. Vanaf de eerste dag dat leden hier binnenkomen, kunnen ze terecht in een commissie. Naar mijn mening draagt dit enorm bij om niet alleen vrouwen, maar juist iedereen te stimuleren om te kijken waar diens kwaliteiten liggen en die in te zetten. Ook denk ik dat een commissie een ideale manier is om te ontdekken wat je nu eigenlijk leuk vindt om te doen; vind je de commissie of functie niet leuk, dan zit je er (meestal) maar een jaar aan vast. Door de drempel voor een commissie laag te houden, proberen we een zo groot mogelijke pool van mensen aan te trekken. Dit betekent niet dat we dit alleen doen om mensen voor bestuursfuncties te werven, maar je ziet wel dat het kan bijdragen bij leden in zelfverzekerdheid (binnen een functie) en intrinsieke motivatie om na een commissie een stap verder te zetten naar het bestuur.”

Je wilt de beste persoon op de functie; is geslacht dan echt zo belangrijk?

”Kwaliteit is ontzettend belangrijk, maar zoals in de vraag hierboven al impliciet genoemd staat, is er een scheve verhouding in de pool van sollicitanten voor een functie. Er kunnen veel verschillende redenen voor zijn, maar ik denk dat het altijd van belang is om in je achterhoofd te houden dat een divers team sterker staat dan een niet-divers team. Verschillende mensen zorgt voor verschillende perspectieven, waardoor je elkaar scherp kan blijven houden en tot mooie resultaten kan komen. Ik denk dan ook dat het belangrijk is om actief te letten op wie er solliciteren en als de pool niet voldoende divers is, eens te kijken waardoor dat komt en of er een mogelijkheid is om die diversiteit wel te krijgen. Ik denk dat het mes aan twee kanten snijdt: aan de ene kant is het belangrijk dat er vanuit een organisatie of bedrijf actief gekeken wordt naar diversiteit, maar aan de andere kant is het ook aan vrouwen om een keer een sprong te wagen en te solliciteren voor een plek waarvan ze niet zeker weten of ze wel geschikt zijn. Ik denk dat het altijd belangrijk is om je te blijven ontwikkelen, nieuwe dingen te leren en daar hoort een gokje wagen soms ook bij.”

Maartje Swartjes ROEIEN.nl

We zitten nog niet op de 50%; hoe denk je dat we daar gaan komen vanuit jouw eigen ervaring?

”Er zijn naar mijn idee twee manieren die ervoor kunnen zorgen dat er meer vrouwen in het bestuur komen. Aan de ene kant is dat door vanuit een bedrijf of organisatie proactief bezig te zijn met diversiteit en inclusie. Aan de andere kant is dat door ervoor te zorgen dat vrouwen luisteren naar wat ze graag zelf willen en daar alles op alles voor zetten om dat te bereiken. Ik denk dat het ook belangrijk is om in te zien dat er naast geslacht en gender ook nog andere factoren meespelen, zoals bijvoorbeeld inkomen, opleidingsniveau en afkomst, waardoor het soms makkelijker gezegd dan gedaan is om ‘te luisteren naar wat je graag wilt’. Ook dat is een drempel die diversiteit in de weg kan staan en waar we ons bewust van moeten zijn als we naar meer diverse teams en besturen toewerken. Ik denk dat daar nog stappen in zijn te zetten door de dialoog aan te gaan over diversiteit en inclusie. Daarmee kunnen we met elkaar het bewustwordingsproces in gang zetten.”

”Als je het leuk vindt en ambities hebt, moet je die zeker niet uit de weg gaan!”

Maartje Swartjes

Wat zijn je ervaringen als voorzitter en waarom zouden meer vrouwen dit moeten doen?

”Tot nu toe geniet ik enorm van het besturen en van mijn voorzittersfunctie. Als voorzitter ben je altijd eindverantwoordelijk voor alles dat er gebeurt op de vereniging. Dat kan als een enorme verantwoordelijkheid voelen, maar ik heb gelukkig acht medebestuurders om mij heen die eenzelfde verantwoordelijkheid voelen en hebben. Je staat er dus nooit alleen voor.  Doordat je eindverantwoordelijk bent, ben je ook het gezicht van de vereniging. Ik moet er nog steeds aan wennen dat mensen mijn naam kennen, terwijl ik hen nog nooit gesproken heb. Mensen weten je te vinden als bestuur, waardoor je vaak gesprekken voert over wat goed gaat en wat minder goed. Die toegankelijkheid van belang voor een goed bestuur, zodat je weet wat er speelt binnen de vereniging.”

”Ik denk dat één van de meest bijzondere momenten voor mij ons lustrumgala was, waar ik mocht speechen voor alle aanwezigen. Het is indrukwekkend om op een podium te staan en 300 paar ogen op jou gericht te zien. Dat soort momenten blijven hangen en zorgen ervoor dat je ook weet waarom je soms meerdere werkdagen in één week maakt van meer dan 10 uur. Voorzitter zijn is niet alleen leerzaam, maar vooral erg leuk. Het voornaamste dat ik wil meegeven is dat voorzitter zijn een belangrijke rol is, maar dat dat geen belemmering moet zijn om niet voor een bestuursfunctie te kiezen. Als je het leuk vindt en ambities hebt, moet je die zeker niet uit de weg gaan!”

Auteur

Babette Berkelaar
KNRB

Ontdek meer roeiverhalen

Laga's jeugdroeikamp

Resultaten van de enquête diversiteit en inclusie

Louise Liemberg: Diep gaan

Op de hoogte blijven van nieuws, roeiverhalen en topsport?
Ontvang de gratis nieuwsbrief!