Verenigingen

Grensoverschrijdend gedrag in de sport

Meer dan twintig procent van de Nederlanders in de leeftijd van 18 tot en met 50 jaar heeft in de jeugdjaren tijdens het sporten ernstig emotioneel grensoverschrijdend gedrag meegemaakt. Ruim dertien procent heeft te maken gehad met lichamelijk grensoverschrijdend gedrag en ongeveer zeven procent met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Bijna 72 procent van de huidige mensen in de leeftijd van 18 tot en met 50 jaar geeft aan in hun jeugd minimaal eenmaal grensoverschrijdend gedrag in de sport te hebben meegemaakt.

Dat blijkt uit representatief onderzoek dat NOC*NSF, als vervolg op het onderzoek van Commissie de Vries uit 2017, met medewerking van het ministerie van VWS heeft laten uitvoeren naar de prevalentie van grensoverschrijdend gedrag in de sport. Het onderzoek is in november en december 2019 uitgevoerd door I&O Research en CentERdata. Meer informatie en een link naar het onderzoek zijn hier te vinden.

Emotioneel, lichamelijk en seksueel

In dit onderzoek zijn drie vormen van grensoverschrijdend gedrag onderscheiden: emotioneel, lichamelijk en seksueel. Van elke vorm is een uitgebreide reeks gebeurtenissen uitgevraagd, variërend van geplaagd worden als vorm van emotioneel grensoverschrijdend gedrag, tot gedwongen penetratie als vorm van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Respondenten zijn per gebeurtenis gevraagd of ze dit hebben meegemaakt en zo ja, of dit indruk heeft gemaakt.

Dit onderzoek is opgezet volgens de adviezen zoals geformuleerd in bijlage 9 van het rapport van Commissie de Vries uit 2017 en kan vanwege de actualisering van de onderzoeksopzet en uitvoering gezien worden als een nieuwe nulmeting. Het onderzoek geeft een zo representatief mogelijk beeld van de mate waarin verschillende vormen van grensoverschrijdend gedrag in de Nederlandse georganiseerde jeugdsport voorkomen.

Enige bevindingen uit het rapport

Sporten als kind
In het onderzoek is gekeken naar de ervaringen van mensen in de leeftijd van 18 tot en met 50 jaar die in Nederland zijn opgegroeid en in hun jeugd in georganiseerd verband hebben gesport. Ongeveer negentig procent heeft als kind aan sport gedaan, bijna iedereen in georganiseerd verband. Ruim een kwart begon al voor het zesde jaar met sporten. Een kleine twee procent deed een sport voor kinderen met een beperking. Ruim negen procent heeft als kind op hoog niveau (nationaal of internationaal) niveau gesport.

Ervaring met grensoverschrijdend gedrag
Emotioneel grensoverschrijdend gedrag is bij ruim twee derde van de jeugdige sporters voorgekomen, lichamelijk grensoverschrijdend gedrag kwam bij bijna een kwart voor en seksueel grensoverschrijdend gedrag bij ruim vijftien procent. Ernstige emotioneel grensoverschrijdende gebeurtenissen zijn bij 22 procent van de jeugdige sporters voorgekomen, ernstige lichamelijk grensoverschrijdende gebeurtenissen bijna dertien procent en ernstige seksueel grensoverschrijdende gebeurtenissen kwamen bij bijna zeven procent van de jeugdige sporters voor.

Wie maakten grensoverschrijdend gedrag mee
Bij emotioneel grensoverschrijdend gedrag (EGG) gaven meer mannen dan vrouwen dit aan, bij vrouwen ging het vaker om een gebeurtenis die indruk maakt. Degenen die op nationaal of internationaal niveau sport beoefenden geven aan ook meer te maken te hebben gehad EGG dan degenen die op lager niveau sportten.

Bij lichamelijk grensoverschrijdend gedrag rapporteren meer mannen dan vrouwen dit gedrag. Dit verschil valt weg bij gebeurtenissen die indruk hebben gemaakt, dat is bij jongens en meisjes beiden rond de tien procent. Wel is duidelijk dat het bij jongens vaker dan bij meisjes om ernstig lichamelijk grensoverschrijdend gedrag gaat. Bij seksueel grensoverschrijdend gedrag zijn het meisjes die twee keer zo vaak iets hebben meegemaakt. En zij maken ook vaker iets mee dat indruk maakt en wat ze meemaken is ernstiger.

Ervaring delen en afloop van het grensoverschrijdend gedrag
Voor alle vormen van GOG geldt dat niet alle kinderen dat destijds of later hebben verteld. Bij emotioneel grensoverschrijdend gedrag heeft 42% er nooit over verteld. Bij lichamelijk grensoverschrijdend gedrag heeft ruim 47% er nooit over verteld en bij seksueel grensoverschrijdend gedrag is dat zelfs ruim 58%.

Daders
De daders van alle drie de vormen van grensoverschrijdend gedrag zijn meestal mannen. Bij emotioneel en lichamelijk grensoverschrijdend gedrag is dit voor ongeveer twee derde van de gebeurtenissen het geval en bij seksueel grensoverschrijdend gedrag gaat het om 87% mannelijke daders. Bij meisjes is de dader van seksueel grensoverschrijdend gedrag meestal een man, de daders van emotioneel en lichamelijk grensoverschrijdend gedrag zijn zowel mannen als vrouwen.

De daders zijn vaker (mannelijke) sporters dan coaches. Dat geldt sterk voor emotioneel en lichamelijk grensoverschrijdend gedrag, waar het aandeel van mannelijke sporters rond een derde ligt en van de mannelijke coach rond de vijftien procent. Bij seksueel grensoverschrijdend gedrag is dat verschil kleiner: een derde van de daders is een mannelijke sporter en in een kwart van de gevallen gaat het om een mannelijke coach.

Psychosociale gevolgen
Grensoverschrijdend gedrag, met name in de ernstige vorm, kan een traumatisch effect hebben op het slachtoffer. In het geval van emotioneel grensoverschrijdend gedrag worden geen symptomen van PTS ervaren. Bij lichamelijk grensoverschrijdend gedrag ervaren alleen respondenten met een ernstige vorm daar van in enkele gevallen PTS-symptomen. Bij seksueel grensoverschrijdend gedrag ervaart de groep met een ernstige vorm van grensoverschrijdend gedrag PTS-symptomen en ook de ‘Matig’ groep ervaart enkele PTS-symptomen. De Mild groep ervaart bij geen enkele vorm van grensoverschrijdend gedrag PTS-symptomen.

Op basis van de resultaten in dit onderzoek kan worden geconcludeerd dat de respondenten die een vorm van grensoverschrijdend gedrag hebben meegemaakt (ruim) voldoende zelfredzaam zijn en sociale steun hebben. Het is wel zo dat hoe ernstiger het grensoverschrijdend gedrag is, hoe minder hoog men scoort op zelfredzaamheid en sociale steun.

Meer informatie en een link naar het onderzoek zijn hier te vinden.

Campagne ‘Blijf je stil of praat je erover’

Sporten in een veilige omgeving zou voor iedereen vanzelfsprekend moeten zijn. Grensoverschrijdend gedrag, dat kan echt niet. Daarom werken we aan preventie, nu ook met de campagne ‘Blijf je stil of praat je erover’

Ontdek meer roeinieuws

Verenigingen

Den Bosch krijgt de Willems Regatta

Nieuws

Talenten laten zich gelden tijdens de Amstelbeker

TeamNL Roeien

WK-goud voor Karolien. Zilver voor Melvin, de achten en de vrouwen dubbel

Op de hoogte blijven van nieuws, roeiverhalen en topsport?
Ontvang de gratis nieuwsbrief!