KNRB Innovatieprijs competitie moet veiligheid op het water verbeteren

Eind vorig jaar lanceerde de roeibond de KNRB Innovatieprijs met als eerste thema ‘fysieke veiligheid’. Twintig ideeën, verbeteringen en producten die de veiligheid op het water kunnen bevorderen zijn al ingestuurd. De bond hoopt met de prijs verspreiding van goede plannen te stimuleren en looft een bedrag uit voor verdere productontwikkeling.

Bron: Jos Wassink, Roei! magazine. Abonneer je hier.

Het idee voor een innovatieprijs ontstond uit de bezoeken die Eric Mink, commissaris roei-infrastructuur van de KNRB, aan roeiverenigingen bracht. “Daar zag ik vaak slimme ideeën die ook voor andere verenigingen nuttig kunnen zijn.” Het idee groeide om een competitie op te zetten voor een betere verspreiding van goede ideeën. De Innovatieprijs wordt een jaarlijks evenement, besloot het bestuur, met elk jaar een ander thema.

“Als commissaris infrastructuur met een groot hart voor veiligheid heb ik gepleit om de eerste innovatieprijs uit te schrijven op het thema veiligheid”, vertelt Mink. Zijn preoccupatie met vaarwegen, veiligheid en vernieuwing komt niet uit de lucht vallen. Mink werkt al 25 jaar bij de rijksoverheid, waarvan de laatste vijf jaar als afdelingshoofd innovatie bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. In november 2023 trad hij daarnaast aan bij de roeibond als commissaris roei-infrastructuur.

Laser, radar en trackers

De competitie is breed opgezet. Alle innovaties die de veiligheid ten goede komen zijn welkom. Als voorbeeld noemt Mink de Bredase vinding ‘laser-op-gans’. Een groene laser, die ’s nachts geactiveerd wordt door een bewegingssensor, houdt de talrijke ganzen uit de omgeving op afstand en het roeivlot schoon en slipvrij.

Eerder liet KNRB-voorzitter Saeda van den Herik zich lovend uit over het systeem sportvolgen.nl dat alle deelnemende boten van een roeimarathon of coastal event volgt met een tracking apparaat aan boord.

Ook losse ideeën van buiten de roeisport zijn welkom, zoals de RoeiRadar. Gebaseerd op het Garminsysteem dat fietsers waarschuwt voor achteropkomend verkeer, moet het ook mogelijk zijn een skiffeur te waarschuwen voor een dreigende aanvaring met een tegemoetkomend schip, aldus bedenker Jan de Jager. Een prototype is er nog niet.

Podium WK 2026

De Innovatieprijs kent drie categorieën: gerealiseerde innovaties, bestaande producten en nieuwe ideeën. Een vijfkoppige jury buigt zich over de inzendingen en looft prijzen uit tot 2000 euro. Voor de ideeëncategorie is er daarnaast een budget om het winnende idee verder uit te werken. De jury bestaat, naast de voorzitter van de roeibond en een olympisch roeier, uit vertegenwoordigers van certificeringsbedrijf Kiwa, innovatienetwerk Sportinnovator en de directeur-generaal van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Tot nu toe zijn er twintig inzendingen ingediend (zie kader). De KNRB heeft besloten de inzendingstermijn te verlengen tot en met 31 maart 2026 in de hoop op minstens vijftig plannen. De uitreiking van de eerste KNRB Innovatieprijs zal waarschijnlijk plaatsvinden tijdens de wereldkampioenschappen op de Bosbaan, op 26 augustus.

Categorie: Gerealiseerde innovaties

Naam inzending	Toelichting
BOW	Roeivereniging Breda heeft het BOW-systeem (boten op het water) ingevoerd dat laat zien hoeveel boten er voor jou van het vlot zijn vertrokken of hoeveel boten er nog op het water zijn wanneer je aanmeert. Twan de Loos legt uit dat BOW de veiligheid op het water bevordert: kan er iemand helpen tillen? Ook laat het zien wanneer het ganzenverjaagsysteem (laser-op-gans) ingeschakeld kan worden.
Centrale incidentenmelding	De ongevallenregistratie op de KNRB-website kan beter, vindt Hugo Visser (Roeivereniging Rijnmond). Nu krijgt de melder, noch de vereniging een terugkoppeling. Zo’n bevestiging zou mensen beter motiveren een melding te doen.
DinXX 2.0	Dick Ubbink (KDR&ZV Dordrecht) bracht de verderlichte en uiterst stabiele roeischraag (‘sling’) op de markt. Hij verbeterde zijn eigen ontwerp door een simpele manier van inklappen, een automatische lock en een compacte vorm van opvouwen. Wie gaat dit produceren?
Nooit meer tillen	Oud-materiaalman Wim Broekhuizen ontwikkelde bij Roeivereniging Hemus een kar voor C-boten. Nu zijn die er wel meer, maar bij deze kar is het in en uit het water tillen verleden tijd. Veiligheid is ook een kwestie van het voorkomen van blessures. Daaraan draagt deze kar bij.
Puntjes op de ‘i’	Veiligheid zit niet alleen in materiële zaken maar ook en vooral in het gedrag van roeiers, stelt Willem Jan van der Hoeven (Het Spaarne). De vereniging brengt persoonlijke veiligheid, zorg voor materiaal en goede omgangsvormen continu onder de aandacht. Zo wordt veiligheid een onderdeel van de clubcultuur.
Veilig roeien in de zon	Een onderzoek van studenten van de Haagse Hogeschool liet zien dat roeiers niet erg bezig zijn met schadelijke effecten van zonnestraling, schrijft Yvonne de Haas (Roeivereniging De Laak). Om daarin verandering te brengen doet de vereniging meer aan bewustmaking en heeft ook een houder met zonnebrand geïnstalleerd.

Categorie: Bestaande producten

Naam inzending	Toelichting
Radarreflector	Jasper Klarenbeek (Roeivereniging Harder) ontwikkelde een radarreflector die met een zuignap op elke roeiboot bevestigd kan worden. Dat maakt de roeiboot zichtbaar op de radar van beroepsvaart.
Roeicameraset	Ook ontwikkelde en testte Jasper Klarenbeek een roeicameraset, bestaand uit een kleine camera op de boeg die draadloos beeld doorstuurt naar een smartphone op het voetenbord. Niet in plaats van omkijken, maar als aanvulling.
Sportvolgen.nl	Alvin Mangel (‘t Juiste Tuig, FSN) schrijft: “De oorsprong van onze innovatie lag in een roei-event met 130 boten op zee, waarbij door onverwachte weersomstandigheden meer dan honderd boten een keerpunt niet bereikten. En niemand wist op dat moment wat de posities van de boten waren. Dankzij de trackers van sportvolgen.nl zijn alle boten nu live te volgen.”
Radarreflector	Op zeil- en motorboten worden radarreflectoren (kubus of buisvormig) toegepast om de zichtbaarheid voor de binnenvaart te vergroten. Dus, dacht Otto Koedijk (geen lid van een roeivereniging), zou zo’n bestaande reflector op de boeg van een roeiboot de zichtbaarheid kunnen vergroten en de veiligheid verbeteren.

Categorie: Nieuwe ideeën

Naam inzending	Toelichting
Cluboverschrijdend lidmaatschap	Ilona Huppler, zelf geen lid bij een roeivereniging, bedacht het ‘cluboverschrijdend lidmaatschap’ om het makkelijker te maken om bij een andere vereniging op ander water te roeien.
Goed voorbeeld doet volgen	Het voorstel van Ton van de Minkelis (KDR&ZV Dordrecht). Hij zou graag de toproeiers van TeamNL in high visible kleding willen zien trainen. Dat zou een goed voorbeeld zijn voor wedstrijdroeiers bij verenigingen, die nog relatief laks zijn ten aanzien van zichtbaarheid op het water.
Oeveroog	Het voorstel van Sander van der Matten (Dordrecht) voor een alomvattend camerasysteem dat onverantwoord gedrag op het water vastlegt. Van der Matten stelt dat verbeterd toezicht leidt tot gedragsverbetering en daarmee tot betere veiligheid.
RoeiRadar	Jan de Jager bedacht een systeem dat roeiers moet waarschuwen voor tegemoetkomend verkeer achter hun rug. Hij wil daarvoor het bestaande Garmin fietssysteem aanpassen.
Sluismelder	Job Prijt (Roeivereniging de Meierij) legt uit dat hun roeiwater tussen twee sluizen ligt. Stuurlieden zouden graag een melding ontvangen van de sluizen zodat ze weten dat er scheepvaart onderweg is
Skiff-Tracker	Een concept van Dick Scholtus (Nautilus) dat automatisch detecteert dat een skiffeur te water raakt en daarop niet alleen alarm slaat met gps-data, maar ook verlichting ontsteekt om de boot beter vindbaar te maken.
Tegen de berg op rollen	Joost Veerman hoorde deelnemers aan de Elfsteden roeimarathon klagen dat er te snel werd opgereden in de boot. Hij stelt voor de slidings richting voetenbord een paar centimeter op te hogen om het oprijden te vertragen.
Warm wintershirt	Johan Meuzelaar (KDR&ZV Dordrecht) bedacht een combinatie van een thermoshirt en een windstopper. Dergelijke thermo-zoning kleding bestaat al wel voor andere sporten. Maar voor roeien wil je de windstopper op de rug hebben. In combinatie met fluorescente kleuren bevordert zo’n shirt ook de veiligheid. Wie maakt er een product van?
Neopreenpak	Bij andere watersporten zoals kitesurfen, catamaranzeilen en duiken zijn neopreenpakken in gebruik om afkoeling te voorkomen. André van Hoven (DDS) stelt voor om een aantal pakken te kopen, aan te passen voor de roeibeweging en daarmee een fabrikant te benaderen voor een winterbestendig roeipak (dat de passieve veiligheid vergroot omdat het de tijd verlengt dat iemand in het water kan verblijven voordat onderkoeling optreedt).
Stijgbeugel voor skiff	Tijmen de Haan en Arthur Sluiter (RV Jason) hebben iets bedacht om het inklimmen na het omslaan met een skiff te vereenvoudigen. De ‘stijgbeugel’ is een gesloten band die met een elastiek aan het einde van een rigger is bevestigd. Na het omslaan ontrol je de band zodat je die aan het tegenoverliggende boord kunt gebruiken om je voet in te zetten en jezelf omhoog in de skiff te werken. (Het idee is nog niet in de praktijk getest, omdat het water nog te koud is.)